Beleid

Provinciaal beleid
Het provinciale programma Wel Thuis! (2007 – 2011) beoogt om kwetsbare burgers in staat te stellen om zo lang mogelijk thuis te wonen en te participeren naar eigen wens en vermogen. Doelstelling van het provinciaal beleid op het gebied van eenzaamheid is het innoveren van welzijnsbeleid en -diensten, ter voorkoming en aanpak van sociaal isolement.

De provincie Utrecht financiert (mede) een aantal projecten op het gebied van de bestrijding van eenzaamheid:

• De gemeenten Amersfoort, Nieuwegein en Utrecht zijn in samenwerking met het Landelijk Expertisecentrum Sociale Interventie (LESI) Als meedoen niet lukt gestart. In het project wordt een innovatieve gemeentelijke aanpak voor sociaal isolement ontwikkeld, met verschillende zwaartepunten per gemeente. De kennis en praktijkervaring worden vervolgens gedeeld met andere gemeenten binnen de provincie Utrecht. Het LESI ondersteunt de gemeenten door middel van een participerend interventieonderzoek. Het project loopt tot en met 2013.
• Gemeente Veenendaal pakt eenzaamheidsproblematiek vanuit de beleidsterreinen Lokaal Gezondheidsbeleid en Ouderenbeleid aan. Vanuit het lokaal gezondheidsbeleid wordt ingezet op signalering van eenzaamheid en preventie van eenzaamheid door depressie. In dit kader is een Signaleringsnetwerk eenzaamheid ouderen gerealiseerd. Dit netwerk, waaraan ruim 20 partijen uit de zorg-, welzijns- en vrijwilligerssector deelnemen, is eind 2009 van start gegaan. In 2011 worden de werkwijze van het signaleringsnetwerk, het benoemen van werkzame elementen en knelpunten in kaart gebracht en zal er een kwaliteitsprofiel signaleringsnetwerk worden opgesteld. Hiermee wordt de opgedane ervaring in Veenendaal overdraagbaar voor andere geïnteresseerde gemeenten en organisaties. Het signaleringsnetwerk is een van de praktijkprojecten van de Wmo werkplaats van de Hogeschool Utrecht. 
  Vanuit het ouderenbeleid (2010-2013) wordt gewerkt aan voorlichting en bewustwording van ouderen en hun omgeving. Er is een behoefteonderzoek onder ouderen gehouden en er zullen 4 pilots starten. Twee pilots zullen zich richten op netwerkontwikkeling van ouderen, zowel middels een individuele aanpak (netwerkcoach) als via een groepsgerichte aanpak (vriendenkringen). Een derde pilot zal zich richten op ouderen met (beginnende) dementie die dreigen te vereenzamen en hun omgeving en voor een vierde pilot wordt onderzocht hoe sport en bewegen kan bijdragen aan preventie van eenzaamheid.

• In september 2009 startten 6 regionale Wmo-werkplaatsen in Nederland. Drie jaar lang worden in deze werkplaatsen nieuwe werkvormen voor zorg en welzijn gezocht, ontwikkeld en geëvalueerd. In de werkplaats Utrecht houdt men zich bezig met een vijftal thema’s waaronder ‘van Sociaal Isolement naar Sociale Inclusie: doorbreken van ernstig sociaal isolement’. Binnen de werkplaats werken de Hogeschool Utrecht, CliëntenBelang en Alleato samen. Er worden verschillende activiteiten georganiseerd: vijf kenniskringen met elk een eigen thema waarbinnen deelnemers kennis delen en ontwikkelen, maar ook onderzoek, conferenties en scholing. Kijk op de site van de Wmo werkplaats Utrecht voor meer informatie.

Gemeentelijk beleid
Gemeenten in de provincie Utrecht pakken het beleid ten aanzien van eenzaamheid en sociaal isolement verschillend op. In verschillende gemeenten werken lokale uitvoerende organisaties samen met de gemeente op het gebied van eenzaamheid. In enkele gemeenten zijn signaleringsnetwerken gestart om eenzaamheid en sociaal isolement beter te kunnen signaleren en de doelgroep te bereiken. In veel gemeenten bestaat dit echter niet en is het zicht op de groep mensen die eenzaam is klein. Een aantal gemeenten heeft het thema eenzaamheid of sociaal isolement opgenomen als speerpunt in het Wmo-beleid of ouderen- en lokaal gezondheidsbeleid.

Landelijk beleid
Er is geen specifiek landelijk beleid met betrekking tot het thema eenzaamheid. Beleid voor de aanpak van eenzaamheid maakt veelal deel uit van aangrenzend beleid, bijvoorbeeld ouderen- en welzijnsbeleid en van beleid voor depressiepreventie. De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) vormt daarbij het wettelijke kader. Om te zorgen voor een stevige basis voor een succesvolle uitvoering van de Wmo voert MOVISIE het project 'Professionaliteit Verankerd' uit. Dit is een project van een breed samengestelde groep partners uit de sociale sector waarbij de nadruk ligt op het formuleren van kwaliteitskenmerken en het omzetten hiervan in beroepscompetenties, in na- en bijscholingsprogramma’s en via activiteiten van beroepsverenigingen. Professionaliteit Verankerd is onderdeel van het VWS-programma Beter in Meedoen. Binnen dit kader voert MOVISIE ook de projecten Effectieve Interventies en Vernieuwend Welzijn uit. Vanuit het project Effectieve interventies heeft MOVISIE het rapport Verkenning eenzaamheid uitgebracht. Hierin vindt men een beschrijving van effectieve aanpakken in bestrijding van eenzaamheidsproblematiek.