Feiten en cijfers
Onderstaand schema geeft de kenmerken van horizontale en verticale participatie. Op het snijvlak van horizontale en verticale participatie bevinden zich natuurlijk tussenvormen (bijvoorbeeld het Recht van initiatief dat vele gemeenten hanteren waarbij burgers eigen plannen kunnen indienen voor de verbetering van hun leefomgeving).
| Verticale participatie | Horizontale participatie |
| Burger betrokken bij overheid | Overheid betrokken bij burger |
| Initiatief vanuit overheid | Initiatief vanuit burger |
| Burger als klant of cliënt | Burger en overheid zijn partners |
| Inspraak | Coproductie |
| Overheid verantwoordelijk | Verantwoordelijkheid burgers |
| Beleidsgestuurd (staand of nieuw) | Idee gestuurd |
| Formeel (systeemwereld) | Informeel (belevingswereld) |
| Hiërarchie | Gelijkwaardigheid |
| Overheid voert regie | Overheid ondersteunt |
| Burger denkt mee | Overheid denkt mee |
| Organisatie structuur (organogram) | Netwerk structuur (web) |
| Probleem vaak centraal | Mogelijkheid / eigen kracht centraal |
| Burger heeft passieve rol (meedenken) | Burger heeft actieve rol (meedoen) |
| Algemeen belang voorop | Vanuit eigen motivatie |
Kennis Dossiers | burgerparticipatie in gemeenten
